‘Als iemand steeds steviger in zijn schoenen komt te staan, is dat super om te zien’

Een spelletje in de schoolpauze, samen zoeken naar een bijbaan of een jongere helpen bij het leren voor zijn theorie-examen. Het lijken soms kleine dingen, maar voor jongerenwerker IJsbrand Wiggelaar kunnen ze het begin zijn van iets groters. Al bijna vier jaar werkt hij bij Combiwel met jongeren in Amsterdam-Zuid. Op middelbare scholen en in de Pijp en Diamantbuurt bouwt hij aan vertrouwen en helpt hij jongeren verder. ‘Er zit zoveel potentie in jongeren. Als wij net dat duwtje in de rug kunnen geven waardoor dat eruit komt, is dat fantastisch.’

Van Social Work naar het jongerenwerk

Dat IJsbrand met jongeren wilde werken, wist hij niet meteen. Tijdens zijn opleiding Social Work, die destijds nog Culturele Maatschappelijke Vorming heette, ontdekte hij dat het werken met mensen hem trok. Maar in welke vorm precies? Dat werd duidelijker toen hij een minor jongerenwerk volgde.

‘Daar werd ik enthousiast van’, vertelt IJsbrand. Inmiddels is hij 27 en werkt hij 32 uur per week als jongerenwerker bij Combiwel. Ongeveer de helft van zijn tijd is hij actief in de Pijp en Diamantbuurt. De andere helft werkt hij op verschillende middelbare scholen in Amsterdam-Zuid. En juist die combinatie vindt hij interessant. Want of hij nu een jongere op school of in de wijk ontmoet: het begint altijd met contact maken en ontdekken wat iemand nodig heeft.

 

Aan tafel tijdens de schoolpauze

Op school vind je IJsbrand vaak midden tussen de leerlingen. Samen met een collega is hij bijvoorbeeld aanwezig tijdens pauzes. Ze spelen spelletjes, schuiven aan bij groepjes en maken een praatje. Ondertussen kijken en luisteren ze goed. ‘Als we iemand een paar pauzes achter elkaar alleen zien zitten, stappen we erop af’, vertelt IJsbrand. ‘Maar we krijgen ook signalen vanuit het zorgteam van de school. Bijvoorbeeld met de vraag of we eens met een bepaalde leerling kunnen praten.’

Dat jongerenwerkers geen onderdeel zijn van het schoolteam, helpt daarbij. ‘We zijn aanwezig in de school, maar we zijn geen leraren. Jongeren vertellen ons daardoor soms net wat meer. Én het scheelt dat wij voor hun gevoel vooral leuke dingen doen’, zegt hij lachend.

Aan het begin van ieder schooljaar stellen de jongerenwerkers zich daarom voor aan alle eerste klassen. ‘We leggen uit wat we doen en spelen een kennismakingsspel. Zo weten nieuwe leerlingen meteen wie we zijn en waarvoor ze bij ons terechtkunnen.’

 

Meer dan alleen een leuke activiteit

Achter de activiteiten die IJsbrand met jongeren doet, zit bijna altijd een tweede laag. Een potje Uno kan bijvoorbeeld een moment zijn om te horen hoe het écht met iemand gaat. Ook gebruikt hij gesprekskaarten met vragen en stellingen. ‘Als je één op één vragen gaat stellen, vinden jongeren dat al snel saai’, legt hij uit. ‘Maar als ze een kaartje mogen pakken en de vraag zelf voorlezen, vinden ze het ineens wél leuk. Het wordt speelser en je komt makkelijker tot een gesprek.’

Naast deze gesprekken organiseren IJsbrand en zijn collega's allerlei activiteiten op school. Denk aan (zaal)voetbal- en FIFA-toernooien, maar ook aan voorlichtingen over onderwerpen die onder jongeren spelen. ‘We kijken goed naar wat er op een school gebeurt en waar behoefte aan is’, vertelt IJsbrand. ‘Voorlichtingen kunnen bijvoorbeeld gaan over middelengebruik, groepsdruk en prestatiedruk, maar ook over geld, sociale media, seksualiteit of identiteit. Waar nodig werken we daarbij samen met onder andere de politie, straatcoaches en de gemeente.’

 

Van onzeker kind naar stevige jongere

Wat IJsbrand het meeste energie geeft? Jongeren door de jaren heen zien groeien. In de wijk werkt hij met kinderen vanaf ongeveer acht jaar, waardoor hij sommigen al kent voordat ze de leeftijd van het jongerenwerk bereiken. ‘Soms komt iemand als tienjarige heel onzeker binnen, zonder vrienden. Een paar jaar later zie je dat diegene op de middelbare school vrienden heeft, leuke hobby's doet en veel steviger in zijn schoenen staat. Dat vind ik super om te zien.’

De ondersteuning die daarvoor nodig is, kan heel verschillend zijn. Soms helpt IJsbrand iemand bij het vinden van een hobby of bijbaan. Een andere keer biedt hij een rustige plek om te leren. Ook iets praktisch als het aanvragen van een theorie-examen of zoeken naar een rijschool kan veel betekenen.

De waardering voor zijn werk zit vaak in kleine momenten. ‘Jongeren zijn niet altijd van de grote complimenten’, zegt IJsbrand met een knipoog. ‘Maar als je iemand hebt geholpen met zijn rijbewijs en diegene daarna trots als eerste bij ons langskomt om te vertellen dat hij het heeft gehaald, is dat gewoon ontzettend leuk.’

 

Samenwerken als basis

IJsbrand benadrukt dat hij zijn werk niet alleen doet. ‘Zonder collega's is dit werk niet te doen.’ Binnen het jongerenwerkteam wordt veel overlegd, gespard en voor elkaar ingesprongen. Ook werkt het team samen met kinderwerk, volwassenwerk en sport in Amsterdam-Zuid.

Wanneer er meer ondersteuning nodig is dan het jongerenwerk kan bieden, zijn er bovendien korte lijnen met gespecialiseerde organisaties. ‘Wij kunnen jongeren best een stukje op weg helpen, maar soms heeft iemand echt aanvullende expertise of hulpverlening nodig. Dan is het fijn dat we een groot netwerk hebben en iemand warm kunnen overdragen.’

Die samenwerking met collega's is voor IJsbrand een belangrijk onderdeel van zijn werkplezier. Tegelijkertijd waardeert hij de ruimte die hij krijgt om zijn werk zelf vorm te geven. ‘We hebben binnen het team best veel vrijheid. Als we vinden dat ergens meer nadruk op moet liggen, kunnen we dat aangeven. Binnen de kaders kunnen we veel keuzes zelf maken.’

 

Moe, maar met een glimlach naar huis

Het werk kent ook moeilijke momenten. Soms krijgt IJsbrand te maken met jongeren die mentaal vastlopen of in heftige situaties verwikkeld zijn rond veiligheid en criminaliteit. Juist dan zijn collega's belangrijk om ervaringen mee te bespreken. Maar voor IJsbrand overheerst het plezier. ‘We doen vooral heel veel leuke dingen. Sporten, spelletjes, creatieve activiteiten en ondertussen met jongeren praten. Ik ga met een glimlach naar mijn werk en ook weer met een glimlach naar huis. Wel moe, maar blij!’

 

Meer weten?

Meer weten over hoe het is om bij Combiwel Buurtwerk te werken? Lees andere verhalen op onze blogpagina of kijk naar de video's van collega's: werkenbij-website.