‘Soms lijkt iets voor mij heel klein, terwijl het voor iemand anders een wereld van verschil maakt’

Verbinding staat centraal in het werk van José Helmer. Als welzijnscoach en buurtwerker bij Combiwel helpt ze bewoners om elkaar te ontmoeten, ondersteunt ze initiatieven uit de buurt en begeleidt ze Amsterdammers die een extra steuntje kunnen gebruiken. Na een lange loopbaan in de marketing koos ze bewust voor werk waarin ze iets voor anderen kan betekenen. Die keuze bracht haar precies waar ze wilde zijn: dicht bij de mensen, midden in de buurt.

Van marketing naar menselijk contact

Na ruim 25 jaar in internationale marketingfuncties binnen de ICT-sector besloot José het roer om te gooien. ‘Ik had een goede baan, reisde veel en werkte voor grote bedrijven. Maar gaandeweg groeide het gevoel dat ik mijn energie ergens anders voor wilde inzetten.’

Ze besloot een opleiding Toegepaste Psychologie te volgen. Daar ontdekte ze hoe kleine veranderingen grote invloed kunnen hebben op het welzijn van mensen.

‘Wat voor mij vanzelfsprekend lijkt, kan voor iemand anders een enorme stap zijn. Hoe help je iemand om toch in beweging te komen? Daar ben ik me steeds meer in gaan verdiepen.’

Na haar opleiding besloot ze de stap naar het welzijnswerk daadwerkelijk te zetten. Zo kwam ze uiteindelijk bij Combiwel terecht. ‘Ik was al boven de 50 toen ik solliciteerde. Dat vond ik best spannend, want ik kwam uit een totaal andere wereld. Maar Combiwel gaf mij de kans om opnieuw te beginnen. Achteraf gezien is het één van de beste keuzes die ik ooit heb gemaakt.’

 

2 rollen die elkaar versterken

Wat José’s werk bijzonder maakt, is de combinatie van buurtwerk en welzijnscoaching. ‘Door het buurtwerk weet ik wat er speelt in de wijk. Als welzijnscoach kan ik die kennis vervolgens gebruiken om mensen verder te helpen.’

Als accommodatiegebonden buurtwerker werkt ze vanuit Buurthuis Lydia in Amsterdam Oud-Zuid. Daar ondersteunt ze bewoners die zelf iets voor hun buurt willen organiseren. ‘Mijn rol is vooral om mensen op weg te helpen. Bewoners komen met een idee en ik kijk mee hoe we dat verder kunnen brengen.’

Door buurtbewoners de ruimte te geven om hun ideeën uit te voeren, ontstaat er een gevarieerd programma in Buurthuis Lydia. Van Nederlandse les en dansgroepen tot de Wereldkeuken (een betaalbaar vegetarisch diner dat 2 keer per maand wordt verzorgd voor en door de buurt).

 

De juiste verbinding maken

Daarnaast werkt José als welzijnscoach. Hierbij ondersteunt ze Amsterdammers die te maken hebben met eenzaamheid, verlies of andere enkelvoudige psychosociale klachten. Samen met hen kijkt ze welke activiteiten, contacten of vormen van ondersteuning kunnen helpen om weer meer plezier, structuur of verbinding in het dagelijks leven te ervaren.

Daarbij werkt ze nauw samen met huisartsen, praktijkondersteuners, buurtteams en andere professionals in de wijk. Iedere woensdag houdt ze bijvoorbeeld een inloopspreekuur in het Dufay Huis, een gezondheidscentrum in Oud-Zuid. Daar kunnen zorgverleners terecht om te overleggen over bewoners die mogelijk baat hebben bij ondersteuning vanuit Welzijn op Recept.

‘Die combinatie van functies geeft me een veel bredere blik. Ik weet wat er beschikbaar is in de wijk en kan daardoor makkelijker de juiste verbindingen leggen.’

 

Vertrouwen opbouwen

Volgens José begint veel van haar werk met vertrouwen. ‘Mensen stappen niet altijd meteen ergens op af. Zeker als iemand al langere tijd weinig contact heeft gehad, kost het tijd voordat iemand openstaat voor hulp of een activiteit.’

Ze vertelt over Eduard die zich erg eenzaam voelde en tijdens hun eerste gesprekken weinig zag in activiteiten of nieuwe contacten. ‘In het begin hield hij alles af, maar op een gegeven moment zei hij: “Ik word blij van jouw bezoek.” Dat vond ik heel bijzonder. Juist dan realiseer je je hoe belangrijk het is om iemand weer in contact te brengen met anderen.’

Uiteindelijk koppelde José hem aan Chris, een vrijwillig maatje. Inmiddels spreken de twee elkaar regelmatig. ‘Dankzij Chris heeft Eduard een nieuwe wereld leren kennen. Dan besef je weer hoe belangrijk ontmoeting kan zijn.’

 

Een klein zetje kan veel veranderen

Wat José het mooiste vindt aan haar werk, is zien wat er gebeurt wanneer mensen weer aansluiting vinden. ‘Soms denken mensen dat ze nergens meer thuishoren of dat er niets meer voor hen mogelijk is. Dan kan een klein zetje al heel veel betekenen.’

Een voorbeeld dat haar altijd zal bijblijven, is een oudere man die nauwelijks nog zelfstandig naar buiten kon. José koppelde hem aan een jonge vrijwilliger uit Polen.

‘Wat begon als praktische ondersteuning, groeide uit tot een vriendschap. De vrijwilliger vond gemakkelijker haar weg in Nederland, de meneer had weer gezelschap en zijn zoon kreeg wat lucht doordat hij niet langer alle taken alleen hoefde te dragen. Dan zie je hoeveel mensen er geholpen worden door één verbinding.’

Na het overlijden van de man sprak José zijn zoon tijdens de herdenkingsbijeenkomst. ‘Hij bedankte me voor wat we hadden betekend voor zijn vader én voor hemzelf. Dat raakte me enorm. Voor mij voelde het als iets kleins, maar voor hem had het veel betekend.’

Ruimte voor bewoners

Een belangrijk deel van José’s werk draait om bewoners die zelf iets willen betekenen voor anderen. ‘Ik krijg er veel energie van als iemand met een idee binnenkomt en je ziet dat het langzaam groeit.’

Zo begeleidde ze een buurtbewoner die yogalessen wilde organiseren voor vrouwen die financieel of persoonlijk een moeilijke periode doormaken. Ook ondersteunt ze bewoners die workshops geven of nieuwe activiteiten opzetten. ‘De bewoners doen het uiteindelijk zelf. Ik denk mee, help waar nodig en breng mensen met elkaar in contact. Het mooiste is als er vervolgens een groep ontstaat die zelfstandig verdergaat.’

Volgens José zit daar de kracht van buurtwerk. ‘Mensen ontdekken dat ze iets voor elkaar kunnen betekenen. Dan ontstaat er verbinding die veel verder gaat dan alleen die ene activiteit.’

 

Vrijheid om te groeien

José waardeert de vrijheid en ontwikkelmogelijkheden die ze bij Combiwel krijgt. ‘Bij mijn sollicitatie waren ze bang dat ik me zou gaan vervelen. Ik kwam uit het bedrijfsleven en reisde veel voor mijn werk. Maar inmiddels werk ik hier al jaren met ontzettend veel plezier.’

Naast de afwisseling in haar werk krijgt José veel ruimte om haar werk zelfstandig in te richten. Werkt ze een keer in de avond of het weekend? Dan kan ze op een later moment wat uren vrij nemen. Ook krijgt ze volop kansen om zich te blijven ontwikkelen. Zo werkte ze mee aan een internationaal project over sociaal werk met partners uit verschillende Europese landen. ‘Ik vind het fijn dat ik ook op andere manieren word uitgedaagd en nieuwe dingen kan blijven leren.’

 

Droom al waargemaakt

Op de vraag wat ze nog wil bereiken, hoeft José niet lang na te denken.

‘Eigenlijk leef ik mijn droom al.’ Dat betekent niet dat er geen uitdagingen zijn. Ze zou graag zien dat activiteiten en ondersteuning in Amsterdam makkelijker vindbaar worden voor bewoners. Ook houdt de groeiende eenzaamheid haar bezig. ‘Er loopt niemand met een bordje “ik ben eenzaam” door de stad. Dat maakt het soms lastig. Maar als je één persoon kunt helpen om weer een stap naar buiten te zetten, dan is dat al ontzettend waardevol.’

 

Meer weten?

Meer weten over hoe het is om bij Combiwel Buurtwerk te werken? Lees andere verhalen op onze blogpagina of kijk naar de video's van collega's: werkenbij-website.